Kült Sinema Mahkemesi: Nightcrawler

Los Angeles’ın tekinsiz gecelerinde, yasadışı telsiz seslerini takip eden bir gölge dolaşıyor. Lou Bloom; işsiz, hırslı ve ahlaki pusulası tamamen bozuk bir adam. Şehir uyurken o; kazaları, cinayetleri ve yangınları kamerasının lensine hapsediyor. Ancak Lou için sadece kaydetmek yetmiyor; o, haberi izlemek yerine haberi bizzat kurgulamayı, cesetlerin yerini değiştirmeyi ve reyting uğruna kanın akışına yön vermeyi seçiyor. Bugün burada, "başarıya giden her yol mübahtır" diyen bu adamın karanlığını yargılamak için toplandık.

VAKA 1: DELİL KARATMA TEŞEBBÜSÜ

SAVCI:

Bir adam düşünün; sırf o an çektiği görüntü daha "etkileyici" olsun diye, yerde yatan bir ölünün naaşını sürükleyip yerini değiştiriyor. Bu sadece bir suç değil, insanlığın bittiği, vicdanın sustuğu yer demektir. Bir insanın hatırasını, bir kameranın açısına kurban edemezsiniz.

VAKA 1 İÇİN SAVUNMA:

Hukukun “delil karartma" dediği şeye sinema ve habercilik dünyasında "kompozisyon" denir. Lou Bloom oraya bir adli tıp uzmanı olarak değil, bir vizyoner olarak gitti. İzleyicinin trajediyle bağ kurabilmesi için ışığın ve açının kusursuz olması gerekir. Lou, cesedi sürükleyerek sadece sokağın anlatamadığı o çıplak gerçeği kadraja sığdırdı. Eğer o müdahale olmasaydı, haber bülteninde bir hiç olarak kalacak olan o görüntü, Lou sayesinde bir ibret vesikasına dönüştü.

SAVCI:

Lou o araçta katilin silahlı olduğunu biliyordu ama ortağının bedenine kurşunun giriş anını en iyi açıdan çekebilmek için asfaltın üzerinde kanlar içinde can çekişen Rick'in yanına, eline ilk yardım çantası alıp yardım etmek yerine sadece kamerasının zoom tuşuna basmayı tercih ediyordu. Bir insanın son nefesini 'özel haber' materyali olarak gören bir adamın vicdanından bahsedebilir miyiz? Bu bir iş kazası değil, reyting uğruna sunulmuş bir kurban olduğu apaçık ortada.

VAKA 2 İÇİN SAVUNMA:

Rick bir kurban değil, riskleri en baştan kabul etmiş bir personelden ibarettir. Lou bir doktor değil, bir kayıt cihazıdır. Bir insanın son nefesini kaydetmek, tarihin en saf ve en dürüst habercilik eylemidir. Rick zaten ölecekti; Lou sadece bu ölümü boşa harcamadı ve onu bir reyting zirvesine dönüştürerek Rick'in hayatına hiç sahip olamadığı bir değer kattı. Acımasızlık gibi görünen bu tavır, aslında duygusallıktan arınmış, saf profesyonelizmin zirvesidir. Habercinin görevi kurtarmak değil, olanı dünyaya izletmektir.

VAKA 2: BİR İNSANIN SON NEFESİNDEN REYTİNG DEVŞİRMEK

VAKA 3: BİR İNSANIN SON NEFESİNDEN REYTİNG DEVŞİRMEK

SAVCI:

Haber müdürü Nina’yı elindeki kasetlerle köşeye sıkıştırıp, profesyonel sınırları yerle bir etmesinin hiçbir savunması yoktur. Bir savcı olarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki bu olay; gücün en aşağılık şekilde kötüye kullanılması ve bir kadının çaresizliğinden beslenmekten başka bir şey değildir. Lou, elindeki görüntüleri bir habercilik materyali olarak değil, bir kadının haysiyetini ve kariyerini esir alan bir silah gibi kullanmıştır. Nina'nın reyting korkusunu ve işini kaybetme endişesini bir fırsata çevirip, onu kendisine mecbur bırakması profesyonellik değil, en hafif tabiriyle modern bir zorbalıktır.

VAKA 3 İÇİN SAVUNMA:

Serbest piyasa ekonomisinde buna müzakere deniyor. Nina, reyting uğruna ruhunu çoktan satmış bir profesyoneldir. Lou ise sadece ödemeyi tahsil etmeye gelmiştir. İkisi arasındaki ilişki, iki yırtıcının birbirini tanıması ve bir simbiyoz kurmasıdır. Lou, elindeki nadir kaynağın değerini bilmekte ve bunu en yüksek bedelle takas etmektedir. Nina bu anlaşmayı reddedebilirdi ancak o da hırsın ve başarının dilini konuşuyor. Bu bir kadının çaresizliği değil, iki güç odağının birbirine olan muhtaçlığının tescilidir.

VAKA 4: BİR İNSANIN SON NEFESİNDEN REYTİNG DEVŞİRMEK

SAVCI:

Sözün bittiği yere geldiğimizde ise karşımıza Lou Bloom'un elindeki eşkali ve plakayı polise vermek yerine katilleri bir restorana kadar takip edip polisi oraya bir yem gibi çağırdı ve o dehşet verici çatışmayı, o ölümcül kovalamacayı bizzat başlattı. Sırf kamerasına 'daha heyecanlı' bir final çekebilmek için gencecik polislerin canını hiçe saydı, araçlarını hurdaya çevirtti. Bu dolaylı bir kaza değil; bu, reyting uğruna kurgulanmış toplu bir cinayet teşebbüsüdür. Bir insanın bir şehri kendi stüdyosu haline getirip masumları ateşe atabilmesine bir avukat olarak ne diyebilirsiniz ki?

VAKA 4 İÇİN SAVUNMA:

Burada yargılanan şey Lou Bloom’un eylemleri değil, aslında serbest piyasanın en temel ilkesi olan arz-talep dengesidir. Lou elindeki bilgiyi polise bedavaya satmak yerine onu işleyerek katma değerli bir ürüne dönüştürmüştür. Bir maden işçisi kömürü nasıl yerin altından çıkarıp işliyorsa Lou da sokaktaki ham vahşeti alıp onu dramatik bir yapıya kavuşturmuştur. Savcı buna “ölüm tuzağı” diyor oysa biz buna "ihtiyaç duyulan içeriğin üretimi" diyoruz. Haber merkezlerinin kan varsa izlenir düsturuyla yönetildiği bir dünyada Lou sadece işini ciddiye alan, verimlilik odaklı bir profesyonel gibi davranmıştır. O gece o restoranda yaşananlar, toplumun her gece televizyon başında talep ettiği o şoke edici görüntülerin üretim maliyetidir. Lou bir suçlu değil, izleyicinin karanlık merakını doyurmak için risk alan, lojistik planlama yapan ve nihayetinde piyasanın istediği o sarsıcı finali teslim eden bir hizmet sağlayıcıdır. Eğer ortada bir suç varsa, bu suç o görüntüleri iştahla tüketen milyonlara aittir. Lou sadece o iştahı doyuran en yetenekli aşçıdır.

Bir savcı olarak adaletin, objektiflere yansıyan bir kurgu olmadığını tam aksine vicdanlarda tecelli eden bir hakikat olduğunu söylemek boynumun borcudur. Sanık Lou Bloom, gerçeği sadece kaydetmeyip onu kendi menfaatleri doğrultusunda yeniden icat ederek hukuku katletmiştir.

Önünüze serilmiş bu dosya sadece bir adamın suç kronolojisi değil; toplum olarak etik sınırımızın nerede bittiğinin kanıtıdır. Biz delilleri sunduk, Lou Bloom’un karanlığını deşifre ettik. Şimdi şu sorularla baş başasınız:

• Hırs, cinayetin bahanesi olabilir mi?

• Haber alma özgürlüğü, bir insanın canından veya cesedinin onurundan daha mı değerlidir?

• Lou bir suçlu mu, yoksa bizim izlemekten zevk aldığımız vahşeti bize satan 'başarılı' bir girişimci mi?

Onu ya demir parmaklıklar ardına gönderecek ya da bu hırsın sistemdeki yasal karşılığını ilan edeceksiniz. Şimdi soruyorum; kalemini kırıp mahkûm mu edeceksiniz, yoksa 'sistem böyle işler' deyip beraat mi vereceksiniz?